Waar gaan we aan de slag

Deelgebied 0: Verdeelwerk - Prof. Holstlaan

Dit traject loopt van het Afwateringskanaal ten zuiden van Eindhoven langs de High Tech Campus tot aan de Prof. Holstlaan nabij de Genneperparken. De oevers en het dal in dit deelgebied zijn al voor een deel heringericht. De vervuilde waterbodem wordt aangepakt, zonder daarbij de bestaande natuur aan te tasten. Op de linkeroever komt een passage voor vissen, zodat ze veilig langs de stuw kunnen zwemmen.

Uitgangspunten:
   •   De Dommel schoner maken.
   •   De beplanting wordt op sommige stukken aangepast om de sfeer van het beekdal terug te brengen.

Bekijk de ontwerpkaart (plattegrond) van het traject Verdeelwerk tot Prof. Holstlaan.

Deelgebied 1 - Genneperparken

Het deel van de Dommel dat door de Genneperparken loopt, is in het verleden rechtgetrokken. Natuur is in dit deelgebied belangrijk. Op dit moment zien we langs de Dommel graslanden, bosjes en moerasplanten. Straks ontstaat er net als vroeger weer een kronkelende, kabbelende beek. Met een poel, moerasjes en doodlopende beekarmen waar vissen, watervogels en andere dieren een rustig plaatsje kunnen vinden. Het landschap bestaat dan uit herstelde graslanden en weiden, afgewisseld met vochtige greppels en elzensingels. Bijzondere plantensoorten en broedvogels voelen zich er thuis. De watermolen en de voormalige stadskwekerij blijven behouden en het Clarissenklooster springt meer in het oog doordat begroeiing aan de waterloop verwijderd wordt.

Uitgangspunten:
   •   Net als vroeger weer een kronkelende, kabbelende beek.
   •   Aanleg van poelen en moerasachtige delen voor kikkers, padden en vissen.
   •   Watermolen en voormalige stadskwekerij blijven behouden.
   •   Clarissenklooster meer zichtbaar maken.
   •   Sanering gracht.
   •   Nog meer genieten van de Dommel door het verleggen van de fiets- en wandelpaden.

Bekijk de ontwerpkaart (plattegrond) van het traject de Genneper Parken.

Deelgebied 2: De Dommel door het stadswandelpark Looijakkers, Lex en Edo Hornemannplantsoen en Anne Frankplantsoen

In het stadswandelpark Looijakkers stroomt de Tongelreep in de Dommel. Dit is een mooie plek in Eindhoven en we willen dat meer zichtbaar maken voor omwonenden en gebruikers. Nu is de Dommel breed en rechtgetrokken en ligt ze tussen gazonnen en oude bomen. Het gebied biedt kansen om de oude meanders terug te brengen en de beek natuurlijker te maken. We maken de oevers op sommige plaatsen ruiger en op andere plaatsen komen gazonnen. Ook hier verleggen we de wandelpaden, zodat u meer kunt genieten van de Dommel.

De Dommel stroomt verder door de fraaie Lex en Edo Hornemannplantsoen en Anne Frankplantsoen. De huidige inrichting van de parken vormen het uitgangspunt om de Dommel te versterken. We leggen in de Dommel ondiepere delen aan met wild groeiende planten waar vissen, padden en kikkers kunnen schuilen en rusten.

Uitgangspunten:
   •   Huidige inrichting is uitgangspunt.
   •   De Dommel meer laten slingeren en meer zichtbaar maken.
   •   Ruigere oevers.
   •   Ondiepere delen als rustplaatsen voor vissen, padden en kikkers.

Bekijk de ontwerpkaarten (plattegronden) van het Stadswandelpark en de Lex en Edo Hornemann- en Anne Frankplantsoenen.

Deelgebied 3: Van Abbemuseum - Prof. Dorgelolaan

De Dommel stroomt in het centrum door een dichtbebouwd gebied. Rondom de Dommel is bijna geen groen te vinden. Natuurlijke oevers zijn voor veel dieren, zoals vogels, salamanders en bosmuizen, erg belangrijk bij het verplaatsen en als leefomgeving. Daarom worden de oevers natuurvriendelijk gemaakt door moerasachtige delen en ruigten aan te leggen en de beek te versmallen. Een deel van de Dommel ligt hier langs grote particuliere tuinen waar dieren kunnen leven. Grote barrières zijn het spoor, een stuw en een tunnel onder de Professor Dorgelolaan. Via nog aan te brengen voorzieningen, zoals een vistrap, kunnen vissen en andere dieren deze punten passeren. In 2005 is een deel van dit gebied al opgeknapt, rond het Van Abbemuseum. Het geeft een goed beeld van hoe de beek er straks uit komt te zien in andere delen van het centrum.

Uitgangspunten:
   •   Oevers worden natuurvriendelijk door moerasachtige delen en wild groeiende planten aan te leggen.  
        Op die plaatsen versmallen we de beek.
   •   De oevers van de Dommel bij het Van Abbemuseum geven een goed beeld van hoe de beek er straks  
       komt uit te zien.
   •   De stuw onder het spoor bij de Prof. Dorgelaan is een barrière voor vissen. Hier wordt een vistrap aangelegd.

Bekijk de ontwerpkaart (plattegrond) van het traject Van Abbemuseum tot Prof. Dorgelolaan.

Deelgebied 4: De Dommel bij de TU Eindhoven

Op het terrein van de TU/e stroomt de Dommel al door een groen gebied. Samen met de TU/e zijn plannen gemaakt die passen bij de Dommel en het universiteitsterrein. Een extra bocht en een eiland in de beek zijn twee maatregelen waardoor het geheel meer de uitstraling van een landgoed krijgt. Op sommige plaatsen wordt de Dommel smaller of ondieper gemaakt, zodat rustplaatsen ontstaan voor vissen en andere waterdieren.

Uitgangspunten:
   •   Weinig aanpassingen nodig.
   •   Een extra bocht en een eiland in de waterloop zorgen voor de uitstraling van een landgoed.
   •   Opknappen van de waterbodem en verontreiniging oevers.

Bekijk de ontwerpkaart (plattegrond) van het traject Technische Universteit Eindhoven (TU/e).

Deelgebied 5: Rioolwaterzuivering/ Wandelbos Eckart / Karpendonckse Plas

De Dommel is hier een brede beek, die vrijwel geheel in de oorspronkelijke natuurlijke bedding stroomt. Een groot deel van het groene gebied is later aangeplant met bos, waar ook de Karpendonkse plas, sport- en recreatievoorzieningen en de rioolwaterzuivering te vinden zijn. In dit deelgebied zijn weinig grote maatregelen gepland. Hier vindt herstel van het historische landschap plaats en worden oevers gevarieerder. Na het zuiveren van de waterbodem is de Dommel hier wat dieper en neemt de stroomsnelheid af.

Uitgangspunten:
   •   Weinig aanpassingen nodig: in dit gebied stroomt de Dommel nog bijna zoals vroeger en er komen al veel 
       plant- en diersoorten voor.
   •   Waar nodig versmallen we de Dommel en leggen we ruigten aan langs de oevers.

Bekijk de ontwerpkaarten (plattegronden) van de trajecten Wandelbos Eckart / Karpendonkse Plas en Wandelbos Eckart / Rioolwaterzuivering.

NB. De sanering en herinrichting van de Dommel die loopt door het Rioolwaterzuiveringsgebied, is niet opgenomen in dit project. De herinrichting van het terrein van de rioolwaterzuivering is een apart plan waaraan het waterschap de komende jaren werkt.

Deelgebied 6: Omgeving Sterrenlaan, Nederwetten, Hooidonk en Wilhelminakanaal

De Dommel stroomt hier door een breed en groen dal. Bossen, landbouwgronden, recreatiegebieden en natuur wisselen elkaar af. De Dommel ligt nog bijna overal waar deze vroeger ook lag. Alleen kronkelt de Dommel nu minder dan vroeger, omdat op sommige plaatsen de oorspronkelijke meanders zijn afgesneden. Op plekken waar de oude meanders nog liggen, komen veel padden, kikkers en salamanders voor.

We laten de Dommel weer kronkelen door oude bochten te herstellen. Langs de beek maken we het land natuurlijker. Op plaatsen waar het mogelijk is, versterken we het landschap door de historische structuren weer meer aan te brengen. In dit gebied willen we de Dommel weer veel vrijheid geven. Daarbij hoort dat de Dommel soms buiten haar oevers treedt. Om de natuur te beschermen wordt het kanovaren beperkt toegestaan.

Uitgangspunten:
   •   Vroeger afgesneden bochten worden hersteld.
   •   Meer ruimte voor water en natuur.

Bekijk de ontwerpkaarten (plattegronden) van het traject vanaf de Sterrenlaan en omgeving tot het Wilhelminakanaal in Son en Breugel:
Omgeving Sterrenlaan
Oude Gracht – Braanbesweg
Omgeving Anconalaan
Nederwetten – Bokt
Nederwetten – Hooidonk
Hooidonk - Wilhelminakanaal 
 
Plattegrond geplande werklocaties.

Deelgebied 7: Afwateringskanaal

Vanaf het verdeelwerk loopt het Afwateringskanaal door een brede, groene zone. U ziet hier parkjes, tuinen, lanen en volkstuinen langs het kanaal. Alleen het laatste stuk voor de zwaaikom ligt ingeklemd tussen bebouwing. Het belangrijkste doel voor het afwateringskanaal is het schoner maken van de waterbodem. Als we toch met deze werkzaamheden bezig zijn, willen we ook voldoen aan de natuurdoelen die bij het afwateringskanaal gesteld zijn. Het Rijk en de Provincie hebben doelen voor natuur gesteld. Het waterschap en de gemeente Eindhoven moeten langs het afwateringskanaal een ecologische verbindingszone (EVZ) aanleggen. Hiervoor wordt op sommige plaatsen het kanaal ondieper gemaakt voor betere leefomstandigheden voor vissen en andere waterdieren. De dieren kunnen zich zo gemakkelijker van het ene naar het andere gebied verplaatsen om zich voort te planten.

Uitgangspunten:
   •  Aanleggen ecologische verbindingszone
   •  Kanaal wordt ondieper gemaakt
   •  Oevers worden ruiger

Bekijk de ontwerpkaarten (plattegronden) van het traject Afwateringskanaal: Afwateringskanaal 1 en Afwateringskanaal 2.

Deelgebied 8: Gender en Hanevoet

In deelgebied 8 zijn we half januari 2011 gestart met de werkzaamheden. De beek de Gender mondt uit in het Afwateringskanaal en zo uiteindelijk in de Dommel. In de beek bevond zich verontreinigd slib, wat we door uitbaggeren hebben verwijderd. De volgende delen van de Gender zijn uitgebaggerd: 

De Gender in het Genderpark (parallel aan het Afwateringskanaal), in de driehoek tussen Kasteellaan, Beemdstraat en het Afwateringskanaal. De kleine loop van de Gender in het Severijnpark wordt uitgebaggerd, tussen de Limburglaan en het Afwateringskanaal. Ook de vijver Hanevoet is uitgebaggerd. Deze kleine plas ligt aan de Zuidwest rand van Eindhoven, ten oosten van de Herinkhave. Het baggerwerk is uitgevoerd vanaf de oever. 

De werkzaamheden zijn medio april 2011 afgerond.